Piski ślad w historii psychiatrii: opowieść z dokumentów archiwalnych

Od psychiatrii do historii

Olsztyński historyk ks. dr hab. Marek Jodkowski odsłonił kolejną ciekawą kartę historii naszego miasta. W piątkowe popołudnie w Muzeum Ziemi Piskiej wygłosił prelekcję pt. „Pacjenci powiatu piskiego hospitalizowani w szpitalach psychiatrycznych w dwudziestoleciu międzywojennym”, przybliżając także realia życia w Piszu i okolicach sprzed stu laty.

Szpital w podolsztyńskim Kortowie, mogący jednorazowo nawet ponad 1000 pacjentów, był placówką do której przed stu laty najczęściej trafiali chorzy z zaburzeniami psychicznymi w powiatu piskiego. Ks. dr hab. Marek Jodkowski dotarł do dokumentów archiwalnych dotyczących 47 osób. Podczas piątkowego spotkania w Muzeum Ziemi Piskiej poświęcił uwagę części z nich, omawiając jednocześnie ówczesne warunki życia w naszym mieście czy kwestie światopoglądowe.

– Decyzję w sprawie umieszczania pacjentów w specjalistycznych ośrodkach podejmował lekarz powiatowy, a koszty transportu i pobytu chorych w szpitalach pokrywały władze powiatu – mówi dr Aneta Karwowska, dyrektor Muzeum Ziemi Piskiej. – W zachowanej dokumentacji znaleźć można dokładne opisy zaburzeń, które przejawiały się w zakłócaniu miru społecznego, prowadziły do aktów wandalizmu czy wręcz postępowania o charakterze kryminalnym. Brak z kolei informacji o rozpoznaniu jednostek chorobowych i sposobach leczenia, a to faktycznie dałoby obraz rozwoju psychiatrii sprzed stu lat. Warto wiedzieć, że psychiatria stała się odrębną dyscypliną naukową dopiero w XIX w.

Wystąpieniu historyka towarzyszyła ciekawa dyskusja. Jeden z wątków dotyczył losu pacjentów szpitali psychiatrycznych w obliczu polityki Adolfa Hitlera i przygotowań Niemiec do II wojny światowej. Dokumentacja, do której dotarł ks. dr. hab. Marek Jodkowski urywa się w 1937 r., ale znane są przypadki uśmiercania pacjentów w obozach zagłady na terytorium Niemiec.

Piątkowa prelekcja była zapowiedzią artykuły, który ukaże się w najbliższym numerze „Znad Pisy”. Publikacja zostanie oddana w ręce Czytelników pod koniec roku.